Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura podstawowa – czerwiec 2016 – zadanie 25

Matura podstawowa · 2016 · Czerwiec · planimetria · 1 punkt

Punkty $D$ i $E$ są środkami przyprostokątnych $AC$ i $BC$ trójkąta prostokątnego $ABC$. Punkty $F$ i $G$ leżą na przeciwprostokątnej $AB$ tak, że odcinki $DF$ i $EG$ są do niej prostopadłe (zobacz rysunek). Pole trójkąta $BGE$ jest równe $1$, a pole trójkąta $AFD$ jest równe $4$.

Trójkąt prostokątny ABC z punktami D, E, F i G

Zatem pole trójkąta $ABC$ jest równe:

A. $12$B. $16$C. $18$D. $20$
Odpowiedź (klucz CKE)
D

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Oznaczmy: $AC = b$, $BC = a$, $AB = c$. W trójkącie prostokątnym $ABC$ mamy $D$ – środek $AC$, $E$ – środek $BC$. Zatem $AD = DC = \frac{b}{2}$, $BE = EC = \frac{a}{2}$.

Trójkąty $AFD$ i $ABC$ są podobne, bo $DF \perp AB$ i $AC \perp BC$, kąt $A$ wspólny. Skala podobieństwa $k_1 = \frac{AD}{AC} = \frac{\frac{b}{2}}{b} = \frac{1}{2}$. Stosunek pól $\frac{P_{AFD}}{P_{ABC}} = k_1^2 = \frac{1}{4}$, więc $P_{ABC} = 4 \cdot P_{AFD} = 4 \cdot 4 = 16$ – ale to byłoby pole trójkąta podobnego w skali 1:2, a tu $AFD$ jest częścią $ABC$, więc to rozumowanie nie jest poprawne. Musimy porównać trójkąty $AFD$ i $ABC$ bezpośrednio.

Trójkąt $AFD$ jest prostokątny ($\angle AFD = 90^\circ$) i ma kąt $A$ wspólny z $\triangle ABC$. Zatem $\triangle AFD \sim \triangle ABC$. Odpowiednie boki: $AD$ w $\triangle AFD$ odpowiada $AC$ w $\triangle ABC$. Skala podobieństwa $k_1 = \frac{AD}{AC} = \frac{b/2}{b} = \frac{1}{2}$. Stąd $\frac{P_{AFD}}{P_{ABC}} = \left(\frac{1}{2}\right)^2 = \frac{1}{4}$, więc $P_{ABC} = 4 \cdot P_{AFD} = 4 \cdot 4 = 16$. Podobnie $\triangle BGE \sim \triangle ABC$: $BE$ odpowiada $BC$, skala $k_2 = \frac{BE}{BC} = \frac{a/2}{a} = \frac{1}{2}$, więc $\frac{P_{BGE}}{P_{ABC}} = \left(\frac{1}{2}\right)^2 = \frac{1}{4}$, czyli $P_{ABC} = 4 \cdot P_{BGE} = 4 \cdot 1 = 4$. Sprzeczność: $16 \neq 4$.

Błąd: $\triangle AFD$ i $\triangle ABC$ nie są podobne w skali 1:2, bo $AD$ nie jest odpowiadającym bokiem do $AC$? W podobieństwie $\triangle AFD \sim \triangle ABC$ kąty: $\angle ADF = \angle C$? Nie, $DF \perp AB$, $AC \perp BC$, więc $\angle AFD = \angle ACB = 90^\circ$, $\angle A$ wspólny. Zatem podobieństwo jest poprawne. Odpowiednie boki: naprzeciwko kąta $A$ w $\triangle AFD$ jest $DF$, w $\triangle ABC$ – $BC$. Naprzeciwko kąta prostego w $\triangle AFD$ jest $AD$, w $\triangle ABC$ – $AB$. Zatem skala podobieństwa może być wyznaczona z stosunku $\frac{AD}{AB}$? Nie, odpowiedniość: $AD$ (przy kącie prostym i kącie $A$) odpowiada $AC$? Sprawdźmy: w $\triangle AFD$ boki: $AF$, $FD$, $AD$. Kąt prosty przy $F$, więc $AD$ to przeciwprostokątna. W $\triangle ABC$ kąt prosty przy $C$, przeciwprostokątna $AB$. Zatem $AD$ (przeciwprostokątna małego) odpowiada $AB$ (przeciwprostokątnej dużego). Podobieństwo: $\triangle AFD \sim \triangle ABC$ z skalą $k_1 = \frac{AD}{AB} = \frac{b/2}{c}$. Podobnie $\triangle BGE \sim \triangle ABC$: $BE$ odpowiada $AB$? W $\triangle BGE$ kąt prosty przy $G$, przeciwprostokątna $BE$. W $\triangle ABC$ przeciwprostokątna $AB$. Zatem $k_2 = \frac{BE}{AB} = \frac{a/2}{c}$.

Mamy $P_{AFD} = k_1^2 \cdot P_{ABC} = \left(\frac{b}{2c}\right)^2 P_{ABC} = 4$ oraz $P_{BGE} = k_2^2 \cdot P_{ABC} = \left(\frac{a}{2c}\right)^2 P_{ABC} = 1$. Dzieląc stronami: $\frac{(b/(2c))^2}{(a/(2c))^2} = \frac{4}{1}$, czyli $\frac{b^2}{a^2} = 4$, więc $b = 2a$ (długości dodatnie). Z twierdzenia Pitagorasa $c^2 = a^2 + b^2 = a^2 + (2a)^2 = 5a^2$, więc $c = a\sqrt{5}$.

Podstawiamy do równania na $P_{BGE}$: $\left(\frac{a}{2c}\right)^2 P_{ABC} = 1$, czyli $\left(\frac{a}{2a\sqrt{5}}\right)^2 P_{ABC} = \left(\frac{1}{2\sqrt{5}}\right)^2 P_{ABC} = \frac{1}{20} P_{ABC} = 1$, stąd $P_{ABC} = 20$.

Odpowiedź: $\boxed{20}$.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura podstawowa 2016 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura podstawowa