Liczydłomatematyka · webp.pl

Informator maturalny 2024 – poziom podstawowy – zadanie 33

Matura podstawowa · 2024 · Informator maturalny CKE · funkcje · 4 punkty

Czas $T$ połowicznego rozpadu izotopu promieniotwórczego to czas, po którym liczba jąder danego izotopu (a zatem i masa tego izotopu) zmniejsza się o połowę, tzn. połowa jąder danego izotopu przemienia się w inne jądra. Liczba jąder $N(t)$ izotopu promieniotwórczego pozostających w próbce po czasie $t$, licząc od chwili $t_0=0$, wyraża się zależnością wykładniczą: $$N(t)=N_0\cdot\left(\frac{1}{2}\right)^{\frac{t}{T}}$$ gdzie $N_0$ jest liczbą jąder izotopu promieniotwórczego w chwili początkowej $t_0=0$.

Zadanie 33.1.

Na poniższych rysunkach 1.–4. przedstawiono wykresy zależności, z których dokładnie jeden poprawnie ilustruje $N(t)$.

Cztery wykresy: 1. krzywa malejąca od N0 zbliżająca się do osi t; 2. odcinek prostej malejący do zera; 3. krzywa malejąca zaczynająca się na prawo od osi N; 4. łamana malejąca

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Wykres zależności wykładniczej $N(t)$, opisanej we wstępie do zadania, przedstawiono na

A. rysunku 1.B. rysunku 2.C. rysunku 3.D. rysunku 4.

Zadanie 33.2.

Czas połowicznego rozpadu węgla $^{14}\text{C}$ to około $5\,700$ lat. Naukowcy oszacowali za pomocą datowania radiowęglowego, że masa izotopu węgla $^{14}\text{C}$ w pewnym organicznym znalezisku archeologicznym stanowi $\dfrac{1}{16}$ masy tego izotopu, jaka utrzymywała się podczas życia organizmu.

Oblicz, ile lat ma opisane znalezisko archeologiczne. Wynik podaj z dokładnością do stu lat.

Odpowiedź (klucz CKE)
AOdpowiedź: t ≈ 22 800 lat

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Funkcja $N(t) = N_0 \cdot \left(\frac{1}{2}\right)^{\frac{t}{T}}$ jest malejącą funkcją wykładniczą, ponieważ podstawa potęgi $\frac{1}{2} \in (0,1)$. W chwili $t=0$ mamy $N(0)=N_0$, więc wykres zaczyna się od wartości $N_0$ na osi pionowej. Dla $t \to \infty$ wartość $N(t)$ dąży do 0, ale nigdy nie osiąga zera. Taki opis odpowiada rysunkowi 1, który przedstawia krzywą malejącą, zaczynającą się od $N_0$ i asymptotycznie zbliżającą się do osi czasu.

Dla węgla $^{14}\text{C}$ mamy $T = 5700$ lat. Masa izotopu stanowi $\frac{1}{16}$ masy początkowej, czyli $N(t) = \frac{1}{16} N_0$. Podstawiamy do wzoru: $\frac{1}{16} N_0 = N_0 \cdot \left(\frac{1}{2}\right)^{\frac{t}{5700}}$.

Dzielimy obie strony przez $N_0$: $\frac{1}{16} = \left(\frac{1}{2}\right)^{\frac{t}{5700}}$.

Zapisujemy $\frac{1}{16}$ jako potęgę $\frac{1}{2}$: $\frac{1}{16} = \left(\frac{1}{2}\right)^4$, więc $\left(\frac{1}{2}\right)^4 = \left(\frac{1}{2}\right)^{\frac{t}{5700}}$.

Porównujemy wykładniki: $4 = \frac{t}{5700}$.

Mnożymy obie strony przez 5700: $t = 4 \cdot 5700 = 22800$ lat.

Zaokrąglamy do setek lat: $22800$ lat.

Odpowiedzi: 33.1 – A, 33.2 – znalezisko ma około 22800 lat.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura podstawowa 2024 · Informator maturalny CKE · wszystkie arkusze — matura podstawowa