Liczydłomatematyka · webp.pl

Egzamin ósmoklasisty – kwiecień 2019 – zadanie 12

Egzamin ósmoklasisty · 2019 · Kwiecień · planimetria · 1 punkt

Na rysunku przedstawiono równoległobok $ABCD$ i trójkąt równoramienny $AED$, w którym $|DE|=|AE|$. Miara kąta $BCE$ jest równa $106^\circ$.

Równoległobok ABCD z punktem E na boku DC i zaznaczonym kątem BCE równym 106 stopni.

Jaką miarę ma kąt $AEC$? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

A. $148^\circ$B. $122^\circ$C. $74^\circ$D. $58^\circ$
Odpowiedź (klucz CKE)
A

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

W równoległoboku $ABCD$ boki $AB$ i $DC$ są równoległe, więc $\angle DCB = 180^\circ - \angle ABC$. Punkt $E$ leży na boku $DC$, a trójkąt $AED$ jest równoramienny z $|DE|=|AE|$, więc $\angle ADE = \angle DAE$.

Kąt $BCE$ ma miarę $106^\circ$. Zauważmy, że kąty $BCE$ i $ECD$ są przyległe do kąta $BCD$ w trójkącie $BCD$, ale łatwiej skorzystać z faktu, że $\angle BCD$ jest kątem wewnętrznym równoległoboku przy wierzchołku $C$. Ponieważ $E$ leży na $DC$, to $\angle BCD = \angle BCE + \angle ECD$.

W trójkącie równoramiennym $AED$ kąty przy podstawie $AD$ są równe. Oznaczmy $\angle ADE = \alpha$. Wtedy $\angle DAE = \alpha$, a $\angle AED = 180^\circ - 2\alpha$.

W równoległoboku $ABCD$ kąty przy boku $AD$ spełniają: $\angle ADC + \angle DAB = 180^\circ$. Ale $\angle ADC = \alpha$ (bo $\angle ADE = \alpha$ i $E$ leży na $DC$), a $\angle DAB = \angle DAE + \angle EAB = \alpha + \angle EAB$. Z równoległości $AB \parallel DC$ mamy $\angle DAB + \angle ADC = 180^\circ$, czyli $(\alpha + \angle EAB) + \alpha = 180^\circ$, stąd $\angle EAB = 180^\circ - 2\alpha$.

Zauważmy, że $\angle EAB = \angle AED = 180^\circ - 2\alpha$, więc czworokąt $ABCE$ ma pewne własności, ale łatwiej obliczyć kąt $AEC$ jako kąt zewnętrzny trójkąta $ECD$ względem kąta $EDC$. W trójkącie $ECD$ kąt $EDC = \alpha$, a kąt $ECD$ oznaczmy $\beta$. Wtedy $\angle AEC = \angle EDC + \angle ECD = \alpha + \beta$.

Ponieważ $\angle BCE = 106^\circ$, to $\angle BCD = \angle BCE + \beta = 106^\circ + \beta$. Z drugiej strony, w równoległoboku $ABCD$ kąty przy boku $BC$ spełniają $\angle ABC + \angle BCD = 180^\circ$. Ale $\angle ABC = \angle ADC = \alpha$ (kąty przeciwległe w równoległoboku są równe). Zatem $\alpha + (106^\circ + \beta) = 180^\circ$, czyli $\alpha + \beta = 180^\circ - 106^\circ = 74^\circ$.

Stąd $\angle AEC = \alpha + \beta = 74^\circ$. Jednak kąt $AEC$ to kąt wewnętrzny czworokąta $ABCE$ i jest to kąt przyległy do kąta $AED$, więc $\angle AEC = 180^\circ - \angle AED = 180^\circ - (180^\circ - 2\alpha) = 2\alpha$. Mamy więc $2\alpha = 74^\circ$, czyli $\alpha = 37^\circ$. Wtedy $\beta = 74^\circ - 37^\circ = 37^\circ$.

Sprawdźmy: $\angle AEC$ jako kąt zewnętrzny trójkąta $AED$ przy wierzchołku $E$ jest równy sumie kątów $EAD$ i $ADE$, czyli $\alpha + \alpha = 2\alpha = 74^\circ$. Ale to jest kąt $AEC$? Nie, to jest kąt $CED$? Uwaga: kąt $AEC$ to kąt z wierzchołkiem $E$ między półprostymi $EA$ i $EC$. Z rysunku widać, że punkt $E$ leży na odcinku $DC$, więc kąty $AED$ i $AEC$ są przyległe. Zatem $\angle AEC = 180^\circ - \angle AED = 180^\circ - (180^\circ - 2\alpha) = 2\alpha = 74^\circ$. To prowadzi do odpowiedzi C, ale klucz mówi A. Błąd w rozumowaniu: założyliśmy, że $\angle AEC = \alpha + \beta$, ale to jest kąt $DEC$, a nie $AEC$. Rzeczywiście, w trójkącie $ECD$ kąt zewnętrzny $AEC$ jest równy sumie kątów $EDC$ i $ECD$, czyli $\alpha + \beta$, ale uwaga: kąt $AEC$ to kąt przy wierzchołku $E$ między $EA$ i $EC$, a punkt $E$ leży na $DC$, więc kąt $DEC$ to kąt między $DE$ i $EC$, a kąt $AEC$ między $AE$ i $EC$. Zatem $\angle AEC = \angle AED + \angle DEC = (180^\circ - 2\alpha) + (\alpha + \beta) = 180^\circ - \alpha + \beta$. Wcześniej mieliśmy $\alpha + \beta = 74^\circ$, więc $\beta = 74^\circ - \alpha$. Podstawiając: $\angle AEC = 180^\circ - \alpha + (74^\circ - \alpha) = 254^\circ - 2\alpha$. To nie jest poprawne, bo kąt nie może być większy od 180. Błąd: kąt $AED$ i $DEC$ są sąsiednie, ale nie tworzą kąta $AEC$, bo $AEC$ to kąt między $AE$ i $EC$, a $AED$ między $AE$ i $ED$. Zatem $\angle AEC = \angle AED + \angle DEC$ tylko jeśli $D$ leży wewnątrz kąta $AEC$, co nie jest prawdą, bo $D$ jest na zewnątrz. Poprawnie: $\angle AEC = \angle AED - \angle CED$? Z rysunku: punkt $D$ leży na przedłużeniu $CE$? Nie, $E$ leży na $DC$, więc $D$, $E$, $C$ są współliniowe w tej kolejności. Zatem kąt $CED$ to kąt półpełny? Nie, $CED$ to kąt o mierze 180°, bo $D$, $E$, $C$ są współliniowe. Wobec tego $\angle AEC$ i $\angle AED$ są przyległe, bo $D$, $E$, $C$ są współliniowe, więc $\angle AEC = 180^\circ - \angle AED$. Mamy $\angle AED = 180^\circ - 2\alpha$, więc $\angle AEC = 2\alpha$. Z równania $\alpha + \beta = 74^\circ$ nie możemy wyznaczyć $\alpha$ bez dodatkowych zależności.

Skorzystajmy z równoległości $AD \parallel BC$. Kąt $BCE = 106^\circ$ to kąt zewnętrzny trójkąta $ECD$? Nie. Zauważmy, że proste $AD$ i $BC$ są równoległe, a sieczna $DC$. Kąty $ADC$ i $BCD$ są sumą 180°. $\angle ADC = \alpha$, $\angle BCD = \angle BCE + \angle ECD = 106^\circ + \beta$. Zatem $\alpha + 106^\circ + \beta = 180^\circ$, czyli $\alpha + \beta = 74^\circ$. To już mamy.

Potrzebne drugie równanie. W trójkącie $AED$: $\angle AED = 180^\circ - 2\alpha$. W trójkącie $ECD$: $\angle CED = 180^\circ - (\alpha + \beta) = 180^\circ - 74^\circ = 106^\circ$. Ale $\angle CED$ to kąt przyległy do $\angle AED$, więc $\angle AED + \angle CED = 180^\circ$. Sprawdźmy: $180^\circ - 2\alpha + 106^\circ = 286^\circ - 2\alpha = 180^\circ$? To daje $2\alpha = 106^\circ$, $\alpha = 53^\circ$. Wtedy $\beta = 74^\circ - 53^\circ = 21^\circ$. Wtedy $\angle AEC = 180^\circ - \angle AED = 180^\circ - (180^\circ - 2\cdot53^\circ) = 106^\circ$. To nie jest żadna z odpowiedzi. Błąd: $\angle CED$ nie jest kątem wewnętrznym trójkąta $ECD$, bo $D$, $E$, $C$ są współliniowe, więc $\angle CED = 180^\circ$, a nie 106°. Rzeczywiście, punkt $E$ leży na odcinku $DC$, więc $D$, $E$, $C$ są współliniowe, więc kąt $CED$ to kąt półpełny, miara 180°. Wobec tego w trójkącie $ECD$ kąt przy wierzchołku $E$ nie istnieje, bo punkty są współliniowe. Zatem nie ma trójkąta $ECD$! Punkt $E$ leży na boku $DC$, więc odcinki $DE$ i $EC$ tworzą razem odcinek $DC$. Zatem kąt $AEC$ to kąt między $AE$ i $EC$, a kąt $AED$ to kąt między $AE$ i $ED$. Ponieważ $D$, $E$, $C$ są współliniowe, to $\angle AEC + \angle AED = 180^\circ$. Stąd $\angle AEC = 180^\circ - \angle AED = 180^\circ - (180^\circ - 2\alpha) = 2\alpha$. Zatem $\angle AEC = 2\alpha$.

Teraz potrzebujemy $\alpha$. Z równoległości $AD \parallel BC$ i siecznej $DC$: kąty $ADC$ i $BCD$ są sumą 180°. $\angle ADC = \alpha$, $\angle BCD = \angle BCE + \angle ECD$. Ale $\angle ECD$ to kąt przy wierzchołku $C$ między $EC$ i $DC$. Ponieważ $D$, $E$, $C$ są współliniowe, to $\angle ECD = 0$? Nie, $ECD$ to kąt o wierzchołku $C$ między $EC$ i $DC$, ale $EC$ i $DC$ to ta sama półprosta (bo $E$ leży na $DC$), więc $\angle ECD = 0$. Zatem $\angle BCD = \angle BCE = 106^\circ$. Wtedy $\alpha + 106^\circ = 180^\circ$, czyli $\alpha = 74^\circ$. Wtedy $\angle AEC = 2\alpha = 148^\circ$. To odpowiada odpowiedzi A.

Sprawdźmy: $\angle ADC = \alpha = 74^\circ$, $\angle BCD = 106^\circ$, suma 180°, OK. W trójkącie równoramiennym $AED$: $\angle ADE = \angle DAE = 74^\circ$, więc $\angle AED = 180^\circ - 2\cdot74^\circ = 32^\circ$. Wtedy $\angle AEC = 180^\circ - 32^\circ = 148^\circ$, zgadza się.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Egzamin ósmoklasisty 2019 · Kwiecień · wszystkie arkusze — egzamin ósmoklasisty