Liczydłomatematyka · webp.pl

Egzamin ósmoklasisty – grudzień 2017 – zadanie 11

Egzamin ósmoklasisty · 2017 · Grudzień · planimetria · 1 punkt

Na bokach trójkąta prostokątnego $ABC$ zaznaczono punkty $D$ i $E$. Odcinek $DE$ podzielił trójkąt $ABC$ na dwa wielokąty: trójkąt prostokątny $ADE$ i czworokąt $DBCE$, jak na rysunku. Odcinek $AB$ ma długość $4\sqrt{3}$ cm, a odcinek $DE$ ma długość 3 cm.

Trójkąt prostokątny ABC z odcinkiem DE i kątem 30 stopni przy wierzchołku A

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Długość odcinka $EC$ jest równa

A. 1 cmB. $\sqrt{3}$ cmC. 2 cmD. 4 cmE. $3\sqrt{3}$ cm
Odpowiedź (klucz CKE)
C

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Trójkąt $ABC$ jest prostokątny, a z opisu rysunku wiemy, że kąt przy wierzchołku $A$ ma miarę $30^\circ$. Oznacza to, że kąt przy wierzchołku $C$ ma miarę $60^\circ$, ponieważ suma kątów w trójkącie to $180^\circ$ i kąt prosty jest przy wierzchołku $B$.

W trójkącie $ABC$ odcinek $AB$ to przyprostokątna leżąca naprzeciw kąta $30^\circ$, więc $AB = \frac{1}{2} AC$. Mamy $AB = 4\sqrt{3}$ cm, zatem $AC = 2 \cdot 4\sqrt{3} = 8\sqrt{3}$ cm.

Trójkąt $ADE$ jest również prostokątny (z rysunku), a kąt przy wierzchołku $A$ to nadal $30^\circ$. W trójkącie $ADE$ odcinek $DE$ leży naprzeciw kąta $30^\circ$, więc $DE = \frac{1}{2} AE$. Podano $DE = 3$ cm, stąd $AE = 2 \cdot 3 = 6$ cm.

Odcinek $EC$ to różnica między $AC$ i $AE$: $EC = AC - AE = 8\sqrt{3} - 6$ cm. To nie jest żadna z podanych odpowiedzi, więc sprawdzamy jeszcze raz.

Zauważmy, że w trójkącie $ABC$ odcinek $AB$ leży naprzeciw kąta $30^\circ$, więc $AB = \frac{1}{2} AC$, czyli $AC = 2 \cdot 4\sqrt{3} = 8\sqrt{3}$ cm. W trójkącie $ADE$ odcinek $DE$ leży naprzeciw kąta $30^\circ$, więc $DE = \frac{1}{2} AE$, czyli $AE = 6$ cm. Wtedy $EC = AC - AE = 8\sqrt{3} - 6$, ale to nie pasuje do odpowiedzi. Prawdopodobnie założenie, że kąt prosty jest przy wierzchołku $B$, jest błędne – z opisu rysunku nie wynika, gdzie jest kąt prosty. Może kąt prosty jest przy wierzchołku $C$? Wtedy kąt $30^\circ$ przy $A$ oznacza, że kąt przy $B$ to $60^\circ$, a $AB$ to przeciwprostokątna. Wtedy $AC = AB \cdot \sin 30^\circ = 4\sqrt{3} \cdot \frac{1}{2} = 2\sqrt{3}$ cm, a $BC = AB \cdot \cos 30^\circ = 4\sqrt{3} \cdot \frac{\sqrt{3}}{2} = 6$ cm.

W trójkącie $ADE$ kąt przy $A$ to $30^\circ$, kąt prosty przy $D$ (bo $DE$ jest prostopadłe do $AC$?), więc $DE$ leży naprzeciw kąta $30^\circ$, czyli $DE = \frac{1}{2} AE$, stąd $AE = 6$ cm. Wtedy $EC = AC - AE = 2\sqrt{3} - 6$ – też nie pasuje. To nadal nie daje odpowiedzi.

Przeczytajmy uważnie: „Odcinek $DE$ podzielił trójkąt $ABC$ na dwa wielokąty: trójkąt prostokątny $ADE$ i czworokąt $DBCE$”. Z rysunku (którego nie mamy, ale z opisu) wynika, że $DE$ jest równoległe do $BC$. Jeśli tak, to trójkąty $ADE$ i $ABC$ są podobne. Wtedy stosunek odpowiadających boków jest równy. Mamy $\frac{DE}{BC} = \frac{AE}{AC}$. Nie znamy $BC$, ale znamy $AB = 4\sqrt{3}$ i kąt $30^\circ$ przy $A$. Jeśli kąt prosty jest przy $C$, to $BC = AB \cdot \cos 30^\circ = 4\sqrt{3} \cdot \frac{\sqrt{3}}{2} = 6$ cm. Wtedy $\frac{3}{6} = \frac{AE}{AC}$, czyli $\frac{1}{2} = \frac{AE}{AC}$, więc $AE = \frac{1}{2} AC$. Ale $AC = AB \cdot \sin 30^\circ = 4\sqrt{3} \cdot \frac{1}{2} = 2\sqrt{3}$ cm, więc $AE = \sqrt{3}$ cm. Wtedy $EC = AC - AE = 2\sqrt{3} - \sqrt{3} = \sqrt{3}$ cm – to odpowiedź B, ale klucz mówi C.

Jeśli kąt prosty jest przy $B$, to $BC$ to druga przyprostokątna. Wtedy $\frac{DE}{BC} = \frac{AD}{AB}$. Nie znamy $AD$. Ale z podobieństwa trójkątów $ADE$ i $ABC$ mamy $\frac{DE}{BC} = \frac{AE}{AC}$. W trójkącie $ABC$ z kątem $30^\circ$ przy $A$ i kątem prostym przy $B$ mamy $AC = \frac{AB}{\cos 30^\circ} = \frac{4\sqrt{3}}{\frac{\sqrt{3}}{2}} = 8$ cm? Sprawdźmy: $\cos 30^\circ = \frac{AB}{AC}$, więc $AC = \frac{AB}{\cos 30^\circ} = \frac{4\sqrt{3}}{\frac{\sqrt{3}}{2}} = 4\sqrt{3} \cdot \frac{2}{\sqrt{3}} = 8$ cm. Wtedy $BC = AC \cdot \sin 30^\circ = 8 \cdot \frac{1}{2} = 4$ cm. Z podobieństwa: $\frac{DE}{BC} = \frac{3}{4} = \frac{AE}{AC} = \frac{AE}{8}$, więc $AE = \frac{3}{4} \cdot 8 = 6$ cm. Wtedy $EC = AC - AE = 8 - 6 = 2$ cm. To jest odpowiedź C.

Zatem poprawna odpowiedź to 2 cm.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Egzamin ósmoklasisty 2017 · Grudzień · wszystkie arkusze — egzamin ósmoklasisty